دانشنامه nerkhdeh

وبلاگ و تحلیل بازار

راهنماها، خبرها و تحلیل‌های کاربردی برای تصمیم‌گیری آگاهانه در بازار طلا و نقره.

تحریم ثانویه؛ وقتی آمریکا شرکای ایران را هم هدف می‌گیرد

تحریم ثانویه؛ وقتی آمریکا شرکای ایران را هم هدف می‌گیرد

تحریم ثانویه؛ آمریکا چگونه می‌خواهد اقتصاد ایران را محاصره مالی کند؟ آمریکا در دور جدید فشارهای اقتصادی، فقط ایران را هدف نگرفته است؛ کشورها و شرکت‌هایی که با ایران همکاری اقتصادی داشته باشند نیز در معرض تحریم قرار می‌گیرند. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، این سیاست را بخشی از یک کارزار گسترده برای قطع «راه‌های درآمدی» ایران معرفی کرده و از کشورها خواسته روابط اقتصادی خود با تهران را کاهش دهند.

مطالعه مطلب
دلار در مسیر دوبرابرشدن؛ از ۱۰ تومان تا آستانه ۳۲۷ هزار تومان

دلار در مسیر دوبرابرشدن؛ از ۱۰ تومان تا آستانه ۳۲۷ هزار تومان

نگاهی به روند تاریخی نرخ دلار در ایران، یک واقعیت مهم را نشان می‌دهد: مسیر افزایش نرخ ارز خطی نبوده، اما در بلندمدت میل مشخصی به کوتاه‌شدن فاصله زمانی میان دوبرابرشدن نرخ دلار وجود داشته است. جدولی که نرخ دلار را از محدوده ۱۰ تومان در سال ۱۳۵۷ تا محدوده ۱۶۳٬۸۴۰ تومان در سال ۱۴۰۴ دنبال می‌کند، در واقع داستانی بزرگ‌تر از افزایش قیمت یک دارایی را روایت می‌کند. این جدول تصویری فشرده از تورم مزمن، کاهش قدرت خرید ریال، شوک‌های سیاسی و ارزی، رشد نقدینگی و تغییر رژیم‌های ارزی در اقتصاد ایران است.

مطالعه مطلب
بازگشت ایران به واردات بنزین؛ زنگ خطر ناترازی انرژی

بازگشت ایران به واردات بنزین؛ زنگ خطر ناترازی انرژی

ایران دوباره به واردات بنزین بازگشته است؛ اتفاقی که در ظاهر ممکن است تنها یک خبر در بازار انرژی باشد، اما در واقع نشانه‌ای از عمیق‌تر شدن یکی از مهم‌ترین ناترازی‌های اقتصاد ایران است: فاصله میان رشد مصرف و توان تولید داخلی. بر اساس داده‌های CAS، ایران در ماه آوریل ۲۰۲۶ به‌طور میانگین روزانه حدود ۳ هزار بشکه بنزین وارد کرده است؛ وارداتی که نخستین ورود محموله‌های بنزین به کشور از مارس ۲۰۲۵ محسوب می‌شود. داده‌های حمل‌ونقل دریایی Kpler نیز نشان می‌دهد واردات بنزین تا ماه اوت ادامه داشته و این روند، طولانی‌ترین دوره متوالی واردات از سال ۲۰۱۸ تاکنون بوده است.

مطالعه مطلب
سه سناریوی بنزینی دولت ؛ از خاموشی نازل‌ها تا بازار پذیر شدن سهمیه سوخت

سه سناریوی بنزینی دولت ؛ از خاموشی نازل‌ها تا بازار پذیر شدن سهمیه سوخت

دولت در شرایطی سه سناریو برای مدیریت بازار بنزین مطرح کرده که مسئله اصلی دیگر صرفاً «قیمت بنزین» نیست؛ بلکه شکاف میان تولید و مصرف، رشد هزینه واردات، قاچاق سوخت و ناکارآمدی نظام سهمیه‌بندی به مسئله‌ای ساختاری برای اقتصاد ایران تبدیل شده است. بر اساس توضیحات رئیس سازمان بهینه‌سازی، در هر سه سناریو مبنا، تولید روزانه حدود ۱۲۱ میلیون لیتر بنزین است. تفاوت اصلی در نحوه توزیع این مقدار محدود میان مصرف‌کنندگان است. در سناریوی سوم نیز حدود ۳۰ میلیون لیتر در روز برای حمل‌ونقل عمومی و تاکسی‌ها اختصاص می‌یابد و حدود ۹۱ میلیون لیتر باقی‌مانده میان مردم توزیع می‌شود؛ به‌گونه‌ای که تقریباً ۳۰ لیتر در ماه به هر فرد اختصاص پیدا کند و قابلیت انتقال و معامله داشته باشد.

مطالعه مطلب
آزادسازی چراغ‌خاموش نرخ ارز؛ سیاست‌گذار به دنبال کاهش شکاف دلار رسمی و آزاد است

آزادسازی چراغ‌خاموش نرخ ارز؛ سیاست‌گذار به دنبال کاهش شکاف دلار رسمی و آزاد است

اگر روند نرخ مرکز مبادله را کنار بازار آزاد ببینیم ، فرضیه «همگرایی تدریجی نرخ رسمی و آزاد» کاملاً قابل دفاع است. سیاست‌گذار دقیقاً هدف‌گذاری کرده شکاف به عدد مشخصی برسه و دیگه نیاز به اعلام رسمی هم نداره. الان تقریباً: دلار مرکز مبادله: ۱۵۵ هزار تومان دلار آزاد: حدود ۱۸۵ هزار تومان شکاف: حدود ۱۶٪ نسبت به بازار آزاد اتفاق اصلی فقط بالا رفتن دلار مرکز مبادله نیست؛ بلکه تغییر تدریجی لنگر نرخ‌گذاری رسمی اقتصاد هست .«آزادسازی چراغ‌خاموش نرخ ارز»

مطالعه مطلب
شاخص‌های هشدار بحران؛ اقتصاد جهانی را از کجا باید رصد کرد؟

شاخص‌های هشدار بحران؛ اقتصاد جهانی را از کجا باید رصد کرد؟

برای تشخیص بحران اقتصادی، نباید فقط به بورس و رشد اقتصادی نگاه کرد. برخی شاخص‌ها زودتر از بقیه هشدار می‌دهند؛ از جمله بازار اعتبار، نرخ بیکاری، تورم، نرخ بهره، بدهی دولت‌ها و قیمت انرژی. در این میان، Credit Spread، نرخ نکول شرکت‌ها و وضعیت بازار کار آمریکا اهمیت ویژه‌ای دارند، چون نشان می‌دهند فشارهای اقتصادی تا چه حد به سیستم مالی منتقل شده‌اند. اگر هم‌زمان شاهد افزایش بیکاری، رشد نکول، باز شدن اسپردهای اعتباری، کاهش وام‌دهی و افت بازارهای دارایی باشیم، ریسک ورود اقتصاد جهانی به یک بحران اعتباری به‌طور جدی افزایش می‌یابد. نکته کلیدی این است که هیچ شاخصی به‌تنهایی نشانه بحران نیست؛ خطر اصلی زمانی شکل می‌گیرد که چند چراغ هشدار هم‌زمان قرمز شوند. این جدول در واقع یک داشبورد هشدار زودهنگام برای رصد مسیر اقتصاد جهانی است.

مطالعه مطلب
بودجه ۱۴۰۵ در آستانه اصلاح؛ دولت به سمت بازار سرمایه می‌رود؟

بودجه ۱۴۰۵ در آستانه اصلاح؛ دولت به سمت بازار سرمایه می‌رود؟

✅اوراق، مولدسازی و ETFها؛ نسخه جدید تأمین کسری بودجه یا انتقال فشار به بازار؟ اظهارات اخیر مهرداد لاهوتی، عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس، درباره احتمال ارائه لایحه اصلاح قانون بودجه ۱۴۰۵، یک پیام مهم برای بازارهای مالی دارد؛ دولت در صورت مواجهه با کسری منابع، به دنبال استفاده بیشتر از ابزارهای غیرتورمی و ظرفیت بازار سرمایه است تا نیاز به تأمین مالی از مسیر پایه پولی و شبکه بانکی کاهش پیدا کند. لاهوتی در این زمینه انتشار اوراق مالی اسلامی، مولدسازی دارایی‌های دولت، اصلاح ساختار هزینه‌ها، افزایش درآمدهای پایدار و عرضه صندوق‌های قابل معامله و سهام شرکت‌های دولتی را از مهم‌ترین ابزارهای تأمین مالی دولت عنوان کرده است.

مطالعه مطلب
گواهی سپرده ارزی؛ رقیب جدید طلا و بورس یا ابزاری برای مهار نقدینگی؟

گواهی سپرده ارزی؛ رقیب جدید طلا و بورس یا ابزاری برای مهار نقدینگی؟

با رونمایی بانک مرکزی از گواهی سپرده مدت دار ارزی ویژه سرمایه گذاری، یکی از مهم‌ترین پرسش‌های فعالان اقتصادی این است که آیا این ابزار می‌تواند معادلات بازارهای مالی را تغییر دهد یا صرفاً یک سیاست مقطعی برای کنترل نقدینگی خواهد بود؟ این ابزار در ظاهر، فرصتی برای سرمایه‌گذاری ارزی بدون نیاز به نگهداری اسکناس فراهم می‌کند. اما اثر واقعی آن زمانی مشخص می‌شود که اعتماد سرمایه‌گذاران و نحوه اجرای آن مورد ارزیابی قرار گیرد.

مطالعه مطلب